Doradca restrukturyzacyjny – kiedy i jak może pomóc firmie?
(Aktualizacja: 26.09.2026) Doradca restrukturyzacyjny to stosunkowo nowy i ciekawy zawód. Jego pozycja zdecydowanie wzrosła w momencie światowego kryzysu, który rozpoczął się wraz z wybuchem pandemii.
Obecnie w Polsce mamy 2133 doradców restrukturyzacyjnych i ta liczba szybko rośnie. W tym artykule postaramy się odpowiedzieć na pytania: kim jest doradca restrukturyzacyjny? Jak nim zostać? Ile w tym zawodzie można zarobić?
Kto to jest doradca restrukturyzacyjny?
- Doradca restrukturyzacyjny to zawód utworzony w ustawie Prawo restrukturyzacyjne, która weszła w życie 1 stycznia 2016 r. Jest osobą, która świadczy usługi w oparciu o prawo upadłościowe i restrukturyzacyjne.
- To specjalista, który doradza firmom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej lub starającym się jej uniknąć. Ma zazwyczaj doświadczenie w finansach przedsiębiorstw, zarządzaniu realizacją i/lub bankowości inwestycyjnej.
- Jest kluczowym partnerem dla firmy przechodzącej przez trudny okres. Jego wiedza, doświadczenie i obiektywny punkt widzenia mogą być nieocenione w procesie przywracania przedsiębiorstwa do stabilności finansowej.
- Doradcę mogą zaangażować udziałowcy, wierzyciele lub kierownictwo firmy, aby pomóc jej poprawić jej sytuację finansową. Ma różne obowiązki, które zależne są od konkretnej sytuacji firmy. Licencję doradcy restrukturyzacyjnego przyznaje się na czas nieokreślony.
Szukasz kwalifikowanego doradcy restrukturyzacyjnego? Skontaktuj się z nami
Czym zajmuje się doradca restrukturyzacyjny?
Przeprowadza szczegółową analizę finansową firm, aby zrozumieć przyczyny problemów działalności gospodarczej i ocenia efektywność operacyjną, w tym procesów produkcyjnych, logistyki i zarządzania zasobami ludzkimi.
Tworzy strategię restrukturyzacji, która obejmuje zmiany w modelu biznesowym, strukturze kosztów lub kierunkach rozwoju. Reprezentuje firmy w rozmowach z bankami, dostawcami i innymi wierzycielami w celu renegocjacji warunków długów.
Doradza także w zakresie przepisów prawa upadłościowego, prawa pracy oraz innych regulacji dotyczących procesu restrukturyzacji zadłużenia.
Pomaga w implementacji zmian w firmie, w tym w procesach zarządzania i kulturze organizacyjnej. Śledzi efekty wprowadzonych zmian i dostosowywanie planów w odpowiedzi na dynamikę rynku i wewnętrzne wyzwania firmy.
Zawód doradcy restrukturyzacyjnego tworzy plan restrukturyzacyjny, który będzie zawierał decyzje związane z restrukturyzowaniem zasobów działalności gospodarczej. W ramach doradztwa restrukturyzacyjnego może udzielać porad, opinii i wyjaśnień oraz świadczenie innych usług procesu restrukturyzacji i upadłości.
Ma również pomóc w negocjacjach z wierzycielami (wierzytelności). Za jakość postępowań w sprawach restrukturyzacyjnych doradca odpowiada przed Sądem.
Uprawnienia doradcy restrukturyzacyjnego
Uprawnienia doradców restrukturyzacyjnych są następujące:
- syndyka (postępowanie upadłościowe),
- nadzorcy układu,
- nadzorcy sądowego,
- zarządcy w postępowaniu restrukturyzacyjnym,
- zarządcy w egzekucji przez zarząd przymusowy,
- doradców restrukturyzacyjnych poza postępowaniem.
- doradztwo restrukturyzacyjne.
Doradca bierze udział w restrukturyzacji firmy poprzez udział w postępowaniach restrukturyzacyjnych:
Postępowanie o zatwierdzenie układu umożliwia zawarcie układu w wyniku samodzielnego zbierania głosów wierzycieli przez dłużnika bez udziału sądu. Może być prowadzone, jeżeli suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem nie przekracza 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem.
Przyspieszone postępowanie układowe umożliwia dłużnikowi zawarcie układu po sporządzeniu i zatwierdzeniu spisu wierzytelności w uproszczonym trybie. Może być prowadzone, jeżeli suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem nie przekracza 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem.
Postępowanie układowe umożliwia dłużnikowi zawarcie układu po sporządzeniu i zatwierdzeniu spisu wierzytelności. Może być prowadzone, jeżeli suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem przekracza 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem.
Postępowanie sanacyjne umożliwia dłużnikowi przeprowadzenie działań sanacyjnych oraz zatwierdzenie układu po sporządzeniu i zatwierdzeniu spisu wierzytelności. Działaniami sanacyjnymi są czynności prawne i faktyczne, które zmierzają do poprawy sytuacji ekonomicznej dłużnika i mają na celu przywrócenie dłużnikowi zdolności do wykonywania zobowiązań, przy jednoczesnej ochronie przed egzekucją.
Syndyk a doradca restrukturyzacyjny
Doradca restrukturyzacyjny może pełnić funkcje nadzorcy i zarządcy w postępowaniu restrukturyzacyjnym. Może również pełnić funkcję syndyka w postępowaniu upadłościowym.
Przed wejściem w życie ustawy Prawo restrukturyzacyjne w 2016 roku, funkcje w postępowaniach upadłościowych, które obecnie wykonuje doradca, były właściwe dla syndyka w postępowaniu upadłościowym. Nowe regulacje uczyniły zawód doradcy restrukturyzacyjnego (syndyka) bardziej komercyjnym.
Doradca w postępowaniu upadłościowym
Doradca w postępowaniu upadłościowym to osoba, która w praktyce „prowadzi” całą upadłość od strony organizacyjnej i prawnej. Gdy sąd ogłasza upadłość, to właśnie on – najczęściej jako syndyk – przejmuje kontrolę nad majątkiem dłużnika. Dba o to, aby cały proces przebiegał spokojnie, zgodnie z przepisami i bez niepotrzebnego chaosu.
Doradca zajmuje się spisem majątku firm, sprawdza, co faktycznie wchodzi w skład masy upadłości, a potem decyduje, w jaki sposób ten majątek sprzedać lub zagospodarować. Jednocześnie jest w stałym kontakcie z sądem i wierzycielami. Składa sprawozdania, tłumaczy swoje decyzje i odpowiada na pytania stron, które często po raz pierwszy mają do czynienia z tak trudną procedurą.
W praktyce pełni więc rolę nie tylko prawnika i menedżera, ale też kogoś, kto porządkuje emocje i oczekiwania uczestników postępowania. Jego doświadczenie i sposób działania mają ogromny wpływ na to, czy upadłość konsumencka przebiegnie sprawnie, czy będzie się ciągnąć latami. Dlatego doradca jest jedną z kluczowych postaci w całym postępowaniu upadłościowym.
Ile kosztuje współpraca z doradcą restrukturyzacyjnym?
Nie ma jednej ceny za pomoc doradcy restrukturyzacyjnego. Koszt zależy przede wszystkim od sytuacji firmy, liczby wierzycieli, wysokości i struktury zadłużenia oraz zakresu potrzebnych działań. Znaczenie ma również to, czy przedsiębiorca potrzebuje wstępnej analizy i konsultacji, przygotowania dokumentów, wsparcia w rozmowach z wierzycielami czy prowadzenia postępowania restrukturyzacyjnego.
Przed rozpoczęciem współpracy warto ustalić, jakie czynności obejmuje wynagrodzenie, kiedy trzeba je zapłacić oraz które wydatki będą rozliczane osobno. Sama cena nie mówi wszystkiego: znaczenie ma także doświadczenie doradcy w sprawach podobnych do sytuacji przedsiębiorcy i zakres odpowiedzialności, jaki przyjmuje w danym postępowaniu.
Szczególne zasady dotyczą wynagrodzenia nadzorcy układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu. Nadzorca jest wybierany przez dłużnika, a jego wynagrodzenie określa zawarta z nim umowa. Jeśli dłużnik jest mikroprzedsiębiorcą, ustawa ogranicza wysokość tego wynagrodzenia w odniesieniu do poziomu zaspokojenia wierzycieli przewidzianego w układzie. Ograniczeń tych nie należy przedstawiać jako ogólnego cennika usług każdego doradcy restrukturyzacyjnego.
Aby poznać koszt w swojej sprawie, najlepiej przedstawić doradcy podstawowe informacje o zobowiązaniach firmy i jej bieżącej sytuacji finansowej. Pozwoli to określić zakres potrzebnej pracy i przygotować wycenę.
Jak zostać doradcą restrukturyzacyjnym?
Aby zostać doradcą restrukturyzacyjnym należy spełnić określone prawem wymogi. Przyszły doradca to:
- Obywatel państwa członkowskiego Unii Europejskiej (także Norwegii, Islandii, Lichtenstein i konfederacji szwajcarskiej).
- Osoba znająca język polski w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności doradcy restrukturyzacyjnego, nadzorcy lub zarządcy.
- Osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych.
- Absolwent wyższych studiów z tytułem magistra lub równorzędny w państwie członkowskim UE (także Norwegia, Islandia, Lichtenstein i konfederacji szwajcarskiej).
- Obywatel, który posiada nieposzlakowaną opinię.
- Osoba, która w okresie 15 lat przed złożeniem wniosku o licencję przez co najmniej 3 lata zarządzała majątkiem upadłego przedsiębiorstwa, przedsiębiorstwem lub jego wyodrębnioną częścią w Rzeczypospolitej polskiej.
- Niekarany z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe.
- Wolny od podejrzeń albo oskarżenia o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub karana za przestępstwo.
- Obywatel, który nie jest wpisany do rejestru dłużników niewypłacalnych Krajowego Rejestru Sądowego.
- Osoba ze zdanym pozytywnym wynikiem egzaminu przed Komisją Egzaminacyjną.
Kim jest kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny?
Kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny to osoba, która posiada licencję doradcy restrukturyzacyjnego i uzyskała dodatkowy tytuł potwierdzający doświadczenie określone w ustawie. Tytuł przyznaje Minister Sprawiedliwości na wniosek doradcy. Nie otrzymuje się go automatycznie wraz z licencją.
Ustawa przewiduje alternatywne sposoby wykazania doświadczenia. Doradca może spełnić jeden z poniższych warunków:
W ciągu siedmiu lat przed złożeniem wniosku przeprowadził w całości co najmniej cztery postępowania upadłościowe przedsiębiorców zakończone prawomocnym postanowieniem oraz dwa postępowania zakończone prawomocnym zatwierdzeniem układu.
W tym samym okresie przeprowadził w całości co najmniej sześć postępowań zakończonych prawomocnym zatwierdzeniem układu.
W ciągu ostatnich siedmiu lat przez co najmniej trzy lata zarządzał majątkiem przedsiębiorcy będącego co najmniej średnim przedsiębiorcą oraz przeprowadził w całości co najmniej dwa postępowania zakończone prawomocnym zatwierdzeniem układu.
W ciągu ostatnich trzech lat przeprowadził w całości co najmniej jedno postępowanie układowe lub sanacyjne zakończone prawomocnym zatwierdzeniem układu, w którym uczestniczyło ponad 100 wierzycieli, a suma przysługujących im wierzytelności przekraczała 10 mln zł.
W pierwszych trzech wariantach ustawa wskazuje, jakie rodzaje postępowań zakończonych układem mogą zostać zaliczone. Przyznanie tytułu wymaga przedstawienia dokumentów potwierdzających spełnienie warunków; znaczenie mają również ustawowe przeszkody związane m.in. z określonymi prawomocnymi sankcjami za sposób pełnienia funkcji nadzorcy, zarządcy lub syndyka.
Jak długo doradcy pełnią swoją funkcję?
Doradcy pełnią swoje funkcje do dnia zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego albo uprawomocnienia się postanowienia o jego umorzeniu.
Jeżeli został złożony uproszczony wniosek o otwarcie postępowania sanacyjnego albo uproszczony wniosek o ogłoszenie upadłości, doradca pełni swoje funkcje do dnia otwarcia postępowania sanacyjnego albo ogłoszenia upadłości.
Albo też do dnia uprawomocnienia się postanowienia o oddaleniu uproszczonego wniosku albo jego odrzuceniu, albo umorzeniu postępowania upadłościowego o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego albo ogłoszenie upadłości. Doradca jest rozliczany z przeprowadzonej restrukturyzacji zadłużenia.
Kto sprawuje nadzór nad doradcą?
Nadzór nad doradcą sprawują sądy, sędziowie-komisarze oraz minister sprawiedliwości (od grudnia 2020 roku). Przy wyznaczaniu doradców uwzględnia się liczbę spraw, które dany doradca restrukturyzacyjny aktualnie prowadzi. Ponadto, jego doświadczenie i inne kwalifikacje.
A kiedy Minister Sprawiedliwości może zawiesić osobie posiadającej licencję prawa wynikające z tej licencji? Gdy:wobec niej jest prowadzone postępowanie o częściowe/całkowite ubezwłasnowolnienie (i ustanowiono dla niej doradcę tymczasowego).
A także przeciwko niej jest prowadzone postępowanie o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia pub. lub umyślne przestępstwo skarbowe.
Egzamin na doradcę restrukturyzacyjnego
Ostatni egzamin na doradcę restrukturyzacyjnego odbył się 11 maja 2026 roku. Na egzaminie kandydat musi pokazać odpowiednie wykształcenie i znajomość m.in.: prawa restrukturyzacyjnego i upadłościowego; cywilnego i postępowania cywilnego; podatkowego; gospodarczego, w tym handlowego.
A także wiedzą w zakresie ekonomii oraz zarządzania, wyceny i zarządzania przedsiębiorstwami, czy rachunkowości (zadanie problemowe).
Państwowy egzamin na doradcę restrukturyzacyjnego przeprowadza się co najmniej dwa razy w ciągu roku. Informację o terminie egzaminu dla osób ubiegających się o licencję, Minister Sprawiedliwości ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej na swoich stronach, a także w dzienniku o zasięgu ogólnokrajowym. Musi to zrobić co najmniej na 3 miesiące przed planowanym terminem egzaminu.
Wnioskowanie o dopuszczenie do egzaminu przyszły doradca powinien złożyć do najpóźniej 45 dni przed terminem rozpoczęcia egzaminu.
A jeżeli złożysz wnioski po terminie to przewodniczący wyda decyzję odmawiającą dopuszczenia cię do egzaminu i powołaną przez ministra sprawiedliwości.
Licencja doradcy restrukturyzacyjnego
Ile kosztuje licencja? Opłata egzaminacyjna na licencję doradcy restrukturyzacyjnego, dotycząca egzaminu wyznaczonego na dzień 20 października 2026, wynosi 3604,50 zł.
Każdy z doradców restrukturyzacyjnych figuruje na liście osób mających licencję. Listę prowadzi Minister Sprawiedliwości. Dotyczy to też osoby posiadającej decyzję o uznaniu kwalifikacji w zawodzie regulowanym – zawód doradcy restrukturyzacyjnego. Decyzję wydaną na podstawie odrębnych przepisów.
Jak wysłać wniosek o licencję doradcy restrukturyzacyjnego?
Wniosek do ministerstwa sprawiedliwości można wysłać przez tę stronę: https://www.biznes.gov.pl/pl/e-uslugi/99_0028_00
Minister Sprawiedliwości, w drodze decyzji administracyjnej, przyznaje licencję doradcy restrukturyzacyjnego, odmawia jej przyznania, cofa albo zawiesza prawa wynikające z licencji. Licencję przyznaje się na czas nieoznaczony.
Osoba posiadająca licencję musi zgłaszać zmiany danych objętych wpisem na listę osób posiadających licencję doradcy restrukturyzacyjnego w terminie 30 dni od daty ich powstania. Wpis na listę osób posiadających licencję jest formalnością.
Doradca posługujący się w pracy zawodowej komputerem lub innymi środkami elektronicznego utrwalania danych i informacje zobowiązany jest tylko używać oprogramowanie i inne środki zabezpieczające dane przed ich ujawnieniem oraz czynności syndyka.
Najczęściej zadawane pytania o doradcę restrukturyzacyjnego
Czy doradca restrukturyzacyjny to syndyk?
Doradca restrukturyzacyjny to osoba posiadająca odpowiednią licencję. Syndyk jest jedną z funkcji, które może pełnić — w postępowaniu upadłościowym. W postępowaniu restrukturyzacyjnym doradca może działać m.in. jako nadzorca układu, nadzorca sądowy albo zarządca. Zakres jego zadań zależy od rodzaju postępowania.
Czy każdy doradca restrukturyzacyjny jest prawnikiem?
Nie. Uzyskanie licencji doradcy restrukturyzacyjnego nie wymaga ukończenia studiów prawniczych. Kandydat musi spełnić ustawowe warunki, w tym dotyczące wykształcenia, doświadczenia i egzaminu. Wybierając doradcę, warto sprawdzić zarówno jego licencję, jak i doświadczenie w sprawach podobnych do sytuacji swojej firmy.
Kiedy warto skontaktować się z doradcą restrukturyzacyjnym?
Jak najwcześniej, gdy firma zaczyna mieć trudności z terminową spłatą zobowiązań lub przewiduje, że wkrótce je będzie miała. Rozmowa z doradcą pozwala ocenić sytuację finansową, możliwe działania i ich konsekwencje. Nie trzeba czekać na wszczęcie egzekucji ani całkowitą utratę płynności.
Jak sprawdzić licencję doradcy restrukturyzacyjnego?
Poproś doradcę o imię, nazwisko i numer licencji, a następnie sprawdź go na liście osób posiadających licencję doradcy restrukturyzacyjnego udostępnianej przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Sama licencja potwierdza uprawnienia; przed podjęciem współpracy warto również zapytać, kto będzie prowadził sprawę i jakie ma doświadczenie.
Ile kosztuje współpraca z doradcą restrukturyzacyjnym?
Koszt zależy od zakresu pracy, sytuacji firmy i rodzaju postępowania. Inaczej wycenia się wstępną analizę i przygotowanie dokumentów, a inaczej pełnienie funkcji w postępowaniu. Przed podpisaniem umowy poproś o wskazanie, jakie czynności obejmuje wynagrodzenie, kiedy jest płatne oraz czy mogą pojawić się dodatkowe koszty.
Autor: Adam Pasternak – doradca restrukturyzacyjny
